Анонимный алкоголик-влак содружествыш коштшо еҥ-шамыч группыш кошташ тӱҥалме деч ончыч «Мый алкоголик улам, но мый таза лийнем!» манын шкалан шке каласышаш улыт. Татьяна денат тыгак лийын. Ӱдырамашын историйже дене тендам палдарена.
40 ияш улам, кум йочана кушкын: кугурак ӱдырна – студентке, коктынжо школыш коштыт. Самырыкна годым пелашем ден когыньнан вачӱмбакына шуко нелылык возын. Пӧртым шке вий дене нӧлтенна, тунам чоҥымо материалым налаш пешыже лийын огыл, окса уке ыле. Но ме чыла чытенна, вет шке пӧртан лияш эре шоненна.
«Шкемым йӱшӧ еҥлан шотлен омыл»
Алкоголь дене проблеме ала-кузе шиждымын тӱҥалын. Пӧртым чоҥымо годым иктаж-мо весе нерген шонаш жап пешыже лийын огыл. А вара, илыш эркын дене шотыш толмеке, яра жап шукырак лектын. Йолташна-влак уналыкеш эре толыныт – яра огыл, кленча дене. Тыгак подылаш тараненам. Ончыч пелашем йӱаш тӱҥалын, мӧҥгӧ йӱшывуя чӱчкыдын толын пурен.
Тудлан шагалрак логалже манын, мыят 100 граммым, вара 200 граммым шкаланем темалтем ыле. Кажне кечын огыл, конешне, но чӱчкыдын лиеден. Туге гынат шкемым йӱшӧ еҥлан, алкоголиклан шотлен омыл. Кызыт гына умылем – тиде черын тӱҥалтышыже лийын, тунамак тудым чактарыман ыле. Пелашемынат йӱмыжланак кӧра нелылык лектеден, тудыжо чотрак йӱын, но шкенжым алкоголиклан шотлен огыл. Паша деч вара нойымылан гына подылам манын шонен.
Вара тудо вес пашаш куснен, тушто начальникше пеҥгыдырак лийын. Тунам пелашем шкенжым кучаш тӱҥалын да кунам ик гана веле подылын. Йӱмекыже, эрлашыжым чот орланымылан кӧра тудо илышыж гыч аракам кораҥден да ынде икмыняр ий айык. Мый гын изин-изин садак подылынам. Йолташ вате-влак дене вашлийынна, пашаште пайрем годым ӱстембалне эре арака ыле. Вара йоча-влак ӱмбакем вес семынрак ончаш тӱҥалыныт. Вет арака дене аҥыргыше вуян мӧҥгӧ толын пурышо авалан иктаж-мом чот ойлынет гынат, чоным от поч. Тыге илаш ок лий манын, шкежат паленам, умыленам.
«Авай, тыгай йӱшӧ мыланна молан кӱлат?»
Лишыл йолташ ӱдырем мыланем полшаш лийын. Мом ышташ, кушто полышым йодаш, шонаш тӱҥалынна. Кодироватлалтме шуын огыл – тиде жаплан гына. Да тудо Советский посёлкысо анонимный алкоголик-влакын группыштын адресшым пуэн. Тылеч ончычат тыгай группо улмо нерген колынам ыле. Икымше гана тушко кайымем годым чот тургыжланенам. Ӱдырамаш-шамычат тушко ятырын коштыт улмаш, тидыже изиш лыпландарен.
Икымше собранийыштак чонемлан каньылын чучын. Тунамак шкаланем пеҥгыдын каласенам: айык лийнем, йоча-влаклан кӧра. Икшывемын икана ойлымыжым нигунам ом мондо: «Авай, тыгай йӱшӧ мыланна молан кӱлат?» Чынак, йӱшӧ ава шочшыжлан мом пуэн кертеш: ны поро мутым, ны ныжыл ӧндалмым, шокшо кочкышымат ямдылен ок сеҥе.
Тӱҥалтыште кажне собранийыш коштынам, мыланем моткоч келшен. Кажне гана черетан погынымашым чон вургыж вученам. Ынде эше мом ум шкаланем пален налам, ала шкежат весылан иктаж-мо дене полшен кертам, шоненам. Группо деч вара йӧршеш вес айдемыш савырнымем гай чучын. Мӧҥгыштат тидым шижыныт. Ончычсо хоббием уэш куандараш тӱҥалын: сӱретленам, окна ончылно мотор пеледыш-влакым уэш ончен кушташ кумылаҥынам.
Арака кленча дене уналыкеш толшо йолташна-влаклан вик ойленам: тетла ом йӱ. Нунат шкешт дек ӱжмым чарненыт. Иктаж пайремыш миена гынат, мыланем сокым веле темат – группыш коштмем нерген палат.
«Вес алкоголик-влакын «опытышт» полша»
Собранийлаште кутырен шинчылтмына келша. Кажныже шкеж нерген каласкала, тылеч вара кӧргыштӧ куштылгылыкым шижат, пуйто эрыкталтат. Ятыр ий ончыч йолташ ӱдырем торжа мутем дене сырыктенам, туддеч вара сӧрасен огынал: черланен, эмлымверыш логалын, вара илыш дене чеверласен. Группышто тиде случай нерген каласкаленам. Мӧҥгӧ толынам, а чонышто нумал коштмо кугу кӱ деч утлымемла чучын, пуйто йолташ ӱдырем мыйым проститлен. Чонышто ашнен коштмо нелылыкым почын пуыманак, шонем.
Группыш созависимый-шамычат: алкоголик-влакын пелашышт, лишыл еҥышт – толыт, тиде куандара. Ик ӱдырамаш шке пелашыжым тыгай группыш пеш кондынеже, но пӧръеҥ эше «кӱын шуын» огыл. Шкеже толеш, колышт шинча. Ончыч пелашыжын йӱмыжлан кӧра эре вурседылыныт, а кызыт ласкан мутланаш тунемыныт, манеш.
Вес алкоголик-влакын «опытышт» чынжымак полша, нуно вет тыгай этапым эртен шуктеныт, а мыйым тиде але вуча веле. «12 ошкыл» программе почеш пашам тӱҥалам гына. Но икымше ошкылым ыштенам – шкаланем шке ойленам: алкоголизм чер дене орланем. Ынде икмыняр тылзе айык улам, тылеч вара пуйто чылажат вашталтын, илаш келша.
«Чыла сай лиеш, ӱшанем»
Ешемлан айык кӱлам. Пелашем, икшывем-шамыч мыланем ӱшанат. Тиде ӱшаным ынем йомдаре. Пелашем дене кыл пеҥгыдеммымат шижам. Тудо кечеш икмыняр гана йыҥгырта, йодыштеш, шкежат каласкала. Кастене коктын шинчын кутырена, ончыкылыклан планым чоҥена. Икшыве-шамыч денат шукырак жапым пырля эртарена. Кеҥежым вӱд воктек канаш коштына.
Алкоголизм – пеш чоя чер. Йӱмӧ годым тидын нерген от шоно, пуйто чыла сай. Йӱшӧ айдемын вет нимогай проблемыже уке. Айнымеке веле шонаш тӱҥалат, ойгырымо дене адак йӱын шындет. Но нелылык арака чаркаш шулен ок йом.
Анонимный алкоголик-влакын икымше чарка нерген правилышт уло: икымше чаркам от йӱ гын, кокымшо да молыжат огыт лий. Тиде мыланемат полшен. Йӱмым чарнымеке, икымше тылзын чот орланаш тӱҥалам, шоненам. Уке улмаш. Чон ласкалык верч молитвам лудам, чын корныш шогалаш полшымылан Юмылан тауштем.
Ятыр ийым йӱшывуя эртарымылан кӧра ӧкынем мо? Ӧкынем. Ава семын кум икшывемлан шуко пуэн шуктен омыл, шонем. Ӱдырамаш семын шуко йомдаренам. Шукерте огыл йӱдвошт малаш ыш лий. Вуйыш тӱрлӧ шонымаш пуренак пура, илышыште йӱшывуя лийше тӱрлӧ эпизод шарналтеш. Да тынар чот намысын чучын. Шкем верч чот вожылынам.
А икана тыгай случай лийын. Кудалмына годым корно воктене самырык йӱшо ӱдырамашым ужынна. Воктеныже йӱшӧ пелашыже тошкыштеш, кок изи йочашт туштак шортын шога. Кок изи ньогам тынар чот чаманенам. Йӧра, тиде пундаш гыч лектын сеҥенам манын, шке семынем тауштенам.
Шукерте огыл ик палыме еҥ йӱын колен. Тышке ом кошт гын, мыят тушкак шуам ыле дыр манын группыш толшо ик еҥ тунам. Кӧ пала, ала мый денемат тыгак лиеш ыле? Тылеч вара илышым йӧршеш вес семын ончем. Шке кӧргыштем «пургедаш» тӱҥалынам. Ончыко кайыме, шуаралтме шуэш. Чыла сай лиеш, ӱшанем.
Татьяна.
Советский район.
Йошкар-Олаште содружествын ныл группыжо пашам ышта. Районлаштат тыгай группо-влак улыт. Кажне кечын погынат, каныш кече, пайрем деч посна. Содружествыш логалаш ончылгоч возалташ, оксам тӱлаш ок кӱл. Виеш нимом огыт ыштыкте. Условий икте гына – йӱмым шуаш кумыл лийшаш.
Алкоголизм проблеме тенданат илышдам локтылеш гын, содружествыште полшат. Йыҥгырташ телефон:
+7 902 670 91 31.